Een van de beroemdste wijnregio’s van Italie is ontegenzeggelijk Piëmont, wat betekent ‘aan de voet van de berg”.  Het is de op een na grootste regio van Italie en ligt in het noordwesten van het land, met Turijn als hoofdstad. De regio is beroemd om zijn rode wijnen gemaakt van de nebbiolo druif. Hiervan worden de beroemde Barolo en Barbaresco gemaakt. Het is een uur rijden naar de kust en binnen anderhalf uur en je bent in de Alpen. Hierdoor ontstaan er twee verschillende micro-klimaten.

Zeg je Barolo dan zeg je in een adem Pio Cesare. Het klassieke wijnbedrijf heeft een ongelofelijke staat van dienst en toonaangevend voor wijnen uit Piëmont  en in het bijzonder voor Barolo en Barbaresco.

Pio Cesare is opgericht in 1881, dus werd er in 2021 uitgekeken naar hun 140 jarig bestaan. Maar in datzelfde jaar moest het bedrijf helaas onverwacht afscheid nemen van de legendarische eigenaar Pio Boffa die aan de complicaties van covid overleed. Pio was sinds 1973 het gezicht van Pio Cesare en leidde als vierde generatie het wijnbedrijf op een strenge maar unieke wijze. Dit betekent voor zijn destijds 23 jarige dochter Federica Rosy Boffa Pio dat ze het management in 2021 van haar vader moet gaan over nemen, ter zijde gestaan door haar neef Cesare Benvenuto en haar oom Augusto Boffa die al sinds de jaren negentig bij het bedrijf werkzaam is.

Wijn loopt als een rode draad door het Piedmontese landschap. Ooit waren er in Alba veel wijnhuizen gevestigd. Tegenwoordig is Pio Cesare het enige wijnbedrijf die nog in het historische centrum aanwezig is. Het huis en de kelders zijn uniek. Gebouwd in de Middeleeuwen op de restanten van Romeinse funderingen uit 50 jaar voor Christus. De wijnkelder is een aaneenschakeling van kamers verdeeld over 4 verschillende etages . Dus zo’n locatie verlaat je niet snel.

Wie was Cesare Pio ?

De Pio Cesare winery is vernoemd naar de visionair Cesare Pio die eind 19de eeuw heilig geloofde in de wijnen uit Barbera en Barolo. Wijnen die in die tijd absoluut nog geen grote status hadden. Het waren vooral mengwijnen, met een harde en onaantrekkelijke stijl die de bevolking maar weinig kon bekoren. In 1881 verliet Cesare, destijds een succesvolle lokale ondernemer, zijn geboorteplaats Mangé, en kocht 15 km verderop een wijnkelder midden in het centrum van Alba, de wijnhoofdstad van de regio. Even buiten de stad werd hij eigenaar van een klein stukje grond, zijn allereerste wijngaard. Cesare werd een van de eerste wijnmakers die de rode wijn volledig droog liet fermenteren, in die tijd geen gangbaar proces. De eerste fles werd gebotteld in 1890.De keuze voor de stad Alba was met name om economische redenen omdat Alba een station had. Om klanten in Europa te bezoeken en wijn te transporteren was je in die tijd aangewezen op de trein.

De nieuwe generaties

Zijn zoon Guiseppe Pio neemt het bedrijf over en ook onder zijn auspicien groeit het bedrijf en krijgt nationaal en internationaal aanzien. Hij begon in de jaren zestig in te zien dat bezit van eigen wijngaarden belangrijk was en begon land te kopen. Het wijnhuis Pio Cesare wordt al snel gezien als de maatstaf voor Barolo wijnen. Guiseppe krijgt geen mannelijke erfgenamen, dus neemt zijn dochter Rosy Pio als derde generatie het bedrijf van haar vader over. Zij trouwt in 1940 met Guiseppe Boffa, ingenieur en manager van een toonaangevend bedrijf in Milaan. Tijdens de 2de WO besluit hij zich volledig te gaan storten op de wijnhandel, verlaat Milaan en besluit samen met zijn vrouw de traditie van haar opa voort te zetten. Hun zoon Pio Boffa, vernoemt naar zijn overgrootvader wordt de vierde generatie. Ook Pio hanteert de duidelijke klassieke wijze waarmee hun wijnen worden gemaakt.

Pio Cesare is generaties een handelshuis geweest. Ze betrokken de druiven van de wijnboeren die bij hun onder contract stonden. In de loop van de tijd heeft Pio Cesare zijn eigen wijngaarden aangekocht en inmiddels bezitten ze 75 hectare verdeeld over met name de zones van Barolo en Barbaresco

Wijngaarden & hun wijnen

Begin jaren 70 begon het bedrijf eigen wijngaarden te kopen. In 1974 kocht de familie het beroemde Il Bricco (de heuveltop) in de stad Treiso, hun eerste wijngaard in Barbaresco DOCG. In 1979 werd Ornato toegevoegd. Een wijngaard liggend in een amphitheater met de status Barolo DOCG. (10 duizend flessen per jaar) Hun laatste aankoop in 2014  is 10 hectare in de Langhe , in Montforte d’Alba. Deze wijngaard heet Mosconi. (5900 flessen per jaar)Tegenwoordig hebben ze daar speciaal voor toeristen een proefruimte geopend,

Ondertussen zijn al hun wijnen bijna volledig afkomstig van eigen wijngaarden.

In de Barolo regio bezitten ze ruim 31 hectares. Hiervan is ongeveer 20 hectare aangeplant met de nebbiolo druif. In de Barbaresco regio (ten noord oost van Alba) hebben ze ruim 26 hectare aan wijngaard waarvan 14 hectare nebbiolo wijngaard.Daarbuiten bezitten ze nog 10 hectare in de Langhe.Het assortiment van Pio Cesare bestaat inmiddels uit 17 verschillende wijnen, waaronder enkele wijnen uit 1 wijngaard, zoals de Barolo Ornato en de Barbaresco Il Bricco.

*De nebbiolo Langhe krijgt gemiddeld zo’n 35 dagen schilcontact. De wijn ligt op Frans eiken en de klassiek botti. Een klein gedeelte tweedejaars hout *De barolo is een selectie van 9 wijngaarden. 30 maanden op Frans eiken vaten

De witte wijn

Alhoewel traditie de voornaamste rol speelt bij Pio Cesare, er is ook altijd ruimte voor iedere generatie om iets toe te voegen. Pio Boffa was een halve eeuw geleden, al op zoek naar een witte wijn die het kon opnemen tegen de traditionele rode Barolo’s en Barabresco’s. Pio reisde af naar Californie voor een internship bij zijn vriend Robert Mondavi en liet zich bijscholen in het maken van witte wijn. Onder de indruk van de chardonnay liet hij in 1981 deze druif aanplanten in de Barbaresco regio. De keuze viel op een ‘rode’ wijngaard Brico di Treiso om zijn bijzondere micro klimaat, de hoogst gelegen (390 meter) van heel barbaresco. In 1985 werd zijn eerste Langhe chardonnay L’Atro uitgebracht.

 

Export

Ze produceren in totaal zo’n 400.000 flessen. 25% van hun productie blijft in Italie. Amerika is als tweede land een grote afnemer. Daarna volgen Canada en Duitsland. De wijnen van Pio Cesare worden inmiddels naar meer dan 40 landen geexporteerd. Pio Cesare wordt in Nederland geimporteerd door Vinites in Haarlem (www.vinites.nl)

NB: De wijnen hebben een zeer lange houdbaarheid. Na zeven jaar zijn ze in het algemeen op hun piek en blijven daar de volgende tien jaar. Daarna veranderen ze in meer herfstachtige tonen. Mooie jaren zijn 1958, 1962, 1964, 1971 en 1974 ,1978, 1982 , 1988,1996,  1997, 2000, 2004, 2006, 2007, 2010, 2013, 2015 en 2016.